ناودانی چیست؟
ناودانی یکی از کاربردی‌ترین پروفیل‌های ساختمانی است که در تولید پایه‌ها و قاب‌های ساختمان بسیار مورد استفاده قرار میگیرد. ناودانی یک پروفیل باز به شکل U یا C در زبان انگلیسی است. این پروفیل از یک قسمت میانی (جان) و دو لبه در دو طرف (بال) تشکیل شده است که این ساختار پروفیل ناودانی موجب می شود تا بتواند بارهای فشاری زیاد را بدون ایجاد خمش یا کمانش تحمل کند.
جنس ناودانی چیست؟
در صنایع مختلف بسته به نیاز، از انواع متریال برای تولید ناودانی استفاده می‌شود در صنعت ساختمان که بیشترین مصرف ناودانی را دارد ناودانی از فولاد تولید می‌شود. از دیگر موادی که در تولید ناودانی می‌توان از آنها استفاده کرد عبارت‌اند از فولاد گالوانیزه، آلومینیوم، انواع مواد پلیمری، استیل‌های صنعتی فولادهای ضدزنگ و… که هر یک از این مواد در شرایط خاصی مورد استفاده قرار میگیرد.
علاوه بر ناودانی‌های فولادی که مصارف زیادی در صنایع و ساختمان‌سازی دارند، ناودانی‌های آلومینیومی هم به دلیل شکل‌پذیری بالا و وزن بسیار پایین و همچنین خوردگی پایین آلومینیوم در شرایط جوی مختلف در تولید قاب درب و پنجره بسیار مورد استفاده قرار میگیرد. برای تولید ناودانی‌های آلومینیومی معمولاً از آلیاژ سری 6000 استفاده می‌شود.
کاربرد ناودانی آلیاژی
برخی از پروژه‌های ساختمانی برای پشتوانه طرح‌های زیبایی و نماسازی به تیرهای حمال احتیاج دارند. به همین دلیل، از ناودانی آلیاژی در اجرای نماهای مدرن و زیرسازی آنها استفاده می‌شود. برای ساختمان‌هایی با قاب چوبی نیز، از ناودانی‌ها به‌عنوان تیر حمال استفاده می‌شود زیرا می‌تواند استحکام سازه را افزایش دهد. در چنین سازه‌هایی، تیرهای چوبی درون ناودانی فولادی قرار می‌گیرند تا مقاومت بیشتری داشته باشند درحالی‌که امکان اتصال راحت‌تر اجزا به خود تیر را نیز فراهم می‌کنند. همچنین کاربرد ناودانی استیل نیز در سازه‌هایی به چشم می‌خورد که در آن استحکام و مقاومت در برابر خوردگی مدنظر است.
کاربرد ناودانی فولادی
شاید مهم‌ترین کاربرد ناودانی در ساختمان‌سازی را بتوان استفاده از آن در خرپاها دانست. ناودانی UNP که طبق استاندارد اروپا ساخته می‌شود، در مقایسه با دیگر انواع ناودانی وزن بیشتری دارد؛ ولی در مقابل استحکام بالاتری نیز دارد. به همین دلیل در پروژه‌های صنعتی در مقیاس بزرگ استفاده می‌شود. برای مثال بادبندها، تیر و ستون‌ها و خرپاها از موارد استفاده این نوع از ناودانی‌ها هستند.
کاربرد ناودانی در تأسیسات دریایی
در سازه‌های دریایی کاربردهای زیادی برای تیرآهن، ناودانی و نبشی وجود دارد. به دلیل مقاومت در برابر زنگ‌زدگی و دوام و استحکام بالا، استفاده از ناودانی‌های ساخته شده از فولاد ضدزنگ در پروژه‌های دریایی بسیار محبوبیت دارد. این نوع پروژه‌ها در همه‌جا وجود دارند، به عنوان نمونه می‌توان سکوهای نفتی، اسکله‌ها، شناورها و خانه‌های شناور را مثال زد.
کاربرد ناودانی در ساخت شاسی ماشین
کاربرد ناودانی در صنایع مختلف بسیار گسترده است. ناودانی‌هایی که برای ساخت قاب‌های وسایل نقلیه مورداستفاده قرار می‌گیرند، اغلب مخصوص همین کار ساخته می‌شوند. آنها به اندازه‌های خاصی تبدیل می‌شوند تا امکان انجام چند عملیات خاص روی آنها فراهم شود. به عنوان مثال، از انواع ناودانی فولادی سنگین برای ریل‌های اصلی استفاده می‌شود. آنها از جلوی وسیله نقلیه تا انتها امتداد دارند و به‌عنوان نوعی ستون فقرات اصلی عمل می‌کنند که داخل آن ناودانی‌های فولادی سبک‌تر نصب می‌شود
موارد مصرف ناودانی
ساخت نمای ساختمان
ساخت چهارچوب ها
اسکلت ماشین
پایه ماشین آلات
بناهای معماری
تشکیلات دریایی
ابعاد استاندارد ناودانی
با توجه به کاربرد فراوان محصول ناودانی فولادی در صنایع علی‌الخصوص ساختمان‌سازی، تنوع زیادی از این محصول در دسترس می‌باشد که ابعاد استاندارد آن در بازار عبارت‌اند از 6، 8، 0، 12، 14 و 16 که در شاخه‌های 6 متری تولید می‌شوند. استاندارد تولید نبشی در ایران بر اساس استاندارد شماره 4477-1 بوده که بر اساس این استاندارد ناودانی‌ها به دو دسته سبک و سنگین تقسیم می‌شوند. تفاوت این دو نوع از ناودانی در ضخامت ورق مورد استفاده در تولیدشان می‌باشد.
علاوه بر آنچه گفته شد در تقسیم‌بندی دیگری، ناودانی‌ها به دو دسته ساده و مشبک تقسیم می‌شوند. ناودانی ساده از ورق یکپارچه تولید می‌شود درحالی‌که ناودانی مشبک، دارای حفره‌هایی در طول ناودانی است که موجب کاهش وزن ناودانی می‌شود و در موارد خاص مورد استفاده قرار میگیرد. لازم به ذکر است با استفاده از جدول اشتال می‌توان نوع ناودانی را تشخیص داد.
شکل سطح مقطع ناودانی
ناودانی‌های از نظر کل ظاهری به دو دسته UPN و UPE تقسیم می‌شوند. تفاوت اساسی در شکل ظاهری این دو نوع ناودانی، در شکل ظاهری بال‌ها است. بال‌ها در نوع UPE یکدست و صاف و موازی می باشد درحالی‌که بال‌ها در نوع UPN به‌صورت مخروطی شکل و دارای انحنا است. نام دیگر ناودانی UNP ناودانی اروپایی است که از نظر وزنی نیز سنگین‌تر است و ضخامت بیشتر نیز نسبت به نوع UPE نیز دارد.
ناودانی UNP اروپایی
ناودانی UPE یا ناودانی اروپایی به دلیل استفاده از ورق ضخیم‌تر دارای وزن بیشتری است و به همین دلیل معمولاً برای پروژه‌های صنعتی و بزرگ مورد استفاده قرار میگیرد. باید در نظر داشت که مانند سایر محصولات فولادی قیمت این محصول چه در انواع اروپایی و چه در نوع UPN برای هر کیلوگرم آن تعیین می‌شود که در سایت آهن بازار می‌توانید از قیمت‌ها بروز ناودانی آگاه شوید.
انواع ناودانی بر اساس روش تولید:
ناودانی پرسی: روش تولید این نوع از پروفیل فولادی، پرس‌کاری ورق فولادی است که از ورق‌های مختلف با ضخامت دلخواه تولید می‌شود.
ناودانی فابریک: در این روش برای تولید ناودانی از شمش فولادی استفاده می‌شود. این روش تولید خود به دو دسته نورد گرم و نورد سرد تقسیم می‌شود.
از نظر قیمتی معمولاً ناودانی‌های فابریک و پرسی جزو گران قیمت ترین انواع ناودانی می‌باشند.
نواع ناودانی‌ها از نظر وزن
همان‌طور که گفته شد ناودانی‌ها در دو دسته سبک و سنگین تولید می‌شوند. ناودانی‌های سنگین بر اساس استاندارد ابعاد و وزن جدول اشتال مهندسی تولید می‌شوند در حالی که در نوع سبک آن ضخامت کمتری به نسبت ناودانی سنگین و به طبع آن وزن کمتری نیز دارد در انتخاب این نوع ناودانی بایستی دقت کامل به عمل آید تا با توجه نظر مهندس طراح، استفاده از ناودانی سبک بلامانع باشد. با توجه به بالاتر بودن وزن در ناودانی‌های سنگین و اضافه شدن هزینه‌های تأمین در سال‌های اخیر اقبال عمومی بر استفاده از نوع سبک ناودانی‌ها می‌باشد
کارخانه های تولیدکننده ناودانی
تولید این محصول در بسیاری از کارخانه‌های داخلی من‌جمله ناب تبریز، شکفته، ماهان، ابهر و یزد صورت می‌پذیرد. این محصول در کارخانه‌های خارج از کشور نیز تولید می‌شوند. معیار محاسبه وزن این محصول، جداول اشتال است. استفاده از این جداول موجب صرفه‌جویی در مدت‌زمان لازم جهت محاسبه وزن محصولات می‌شود.
به‌طورکلی می‌توان گفت انواع سبک و سنگین ناودانی در بسیاری موارد از جمله، وزن، ابعاد و اندازه‌ها، ضخامت، رعایت استاندارهای جدول اشتال با یکدیگر اختلاف دارند. معیار تعیین قیمت در این محصول عبارت است از نوع، سایز، کارخانه تولیدکننده، عرضه و تقاضا در بازار و قیمت مواد اولیه و قیمت ارز در بازار است.
استانداردهای تولید ناودانی
در استاندارد UPE بال‌های ناودانی به‌صورت موازی است و معروف به ناودانی C شکل است درحالی‌که در استاندارد UPN بال‌ها مخروطی می‌باشند به عنوان ناودانیU مورد استفاده قرار میگیرد. این دو استاندارد در داخل کشور مورد استفاده قرار میگیرد.
ویژگی های ناودانی
مقاوم در برابر ضربه‌ها.
وزن کم مقطع در مقابل جایگزین‌ها.
این مقطع سرعت بالایی در اتصال دارد.
پرتی و دور ریز کم و در نتیجه مقرون به صرفه بودن.
فضایی کم اشغال کرده ولی مقاومت بالایی ارائه می‌دهد.
ناودانی به علت طراحی خاصی که دارد مقاومت بالایی در برابر تکان‌های شدید دارد.
ناودانی چیست؟
ناودانی یک پروفیل فولادی ساختمانی به شکل حرف U و C انگلیسی تولید می‌شود ، و از یک جان به صورت افقی و دوبال عمود بر آن تشکیل شده است. و یکی از محصولات مهم و کاربردی در صنعت فولاد و آهن است که با دو روش نورد گرم و سرد و در دو وزن سبک و سنگین تولید می‌شود.
خرید و مشخصات فنی ناودانی
ناودانی‌ها از نظر جنس ، شکل ظاهری ، روش تولید ، وزن و ابعاد به دسته‌های زیر تقسیم بندی می‌شوند:
اگر بخواهیم انواع ناودانی را بر اساس شکل ظاهری دسته‌بندی کنیم ، به سه نوع تقسیم می‌شود :
- ساده
- مشبک
- اروپایی
از نظر وزنی به دو دسته تقسیم می‌شود :
- سبک
- سنگین
و همچنین بر اساس روش تولید ، هم دو روش تولید می‌شود :
- پرسی
- فابریک
این محصول در جنس‌های مختلفی تولید می‌شود :
- آلومینیوم
- گالوانیزه
- استنلس استیل
در ادامه توضیح مختصری در مورد هر یک از تقسیم بندی‌ها داده می‌شود.
- ناودانی به 3 مدل ساده ، مشبک و اروپایی در بازار موجود می‌باشد:
کاربرد ناودانی ساده بیشتر در پل‌ها بوده و ناودانی اروپایی هم به علت وزن زیادی که دارد در ساخت سازه‌های سنگین و بزرگ همچون کشتی‌ها کاربرد دارد ، ناودانی مشبک هم که دارای دو نوع UPE و UPN است در ساخت و سازهای سبک و همچنین در ساخت قفسه ها مورد استفاده قرار میگیرد.
ناودانی مشبک همانگونه که از نامش پیداست یک نوع ناودانی است که دارای سوراخ های متعدد هم در جان و هم در بال است.
این سوراخ‌ها که تعدادشان و نوعشان متفاوت است برای این در ناودانی ایجاد می‌شوند که بتوان به راحتی آنها را به یکدیگر متصل کرده و سازه جدیدی ایجاد نمود.
- ناودانی از نظر وزنی به دو دسته سبک و سنگین تقسیم می‌شود که کارایی کاملا متفاوتی دارند:
ناودانی سبک که فقط در ایران و روسیه تولید می‌گردد ، وزن و ابعاد آن مطابق استاندارد جدول مهندسی اشتال نمی‌باشد و دارای استقامت و وزن کمتری به نسبت ناودانی سنگین است. و در مواردی که نیاز به استاندارد نیست و اولویت قیمت کمتر و وزن کمتر است استفاده می‌شود.
سری ناودانی‌هایی که وزن آنها با وزن و ابعادی که در جدول اشتال وجود دارد یکی است را ناودانی‌های سنگین می‌گویند. به‌طور خلاصه می‌توان گفت در زمان ساخت کاملا به ابعاد موجود در جدول اشتال توجه کرده‌اند. این نوع ناودانی را می‌توان در کارخانه‌های اروپایی و بعضی از کارخانه‌های داخلی تولید کرد.
- ناودانی در روش تولید به 2 روش مجزا تولید می‌شوند که به آن پرسی و فابریک یا نورد گرم و سرد گفته می‌شود:
روش فابریک یا نورد گرم ، روشی که در آن ورق خام را در کوره به حرارت مورد نظر رسانده و با نرم شدن ورق از دستگاه فرمینگ عبور کرده و فرم مورد نظر را به خود میگیرد ، در این روش ناودانی دارای گوشه‌های بیرونی تیز و ابعادی نه چندان دقیق می‌شود. اما ضخامت کار بیشتر از روش پرسی می‌باشد
روش پرسی یا روش نورد سرد ، ورق سرد پس از برش از دستگاه فرمینگ عبور کرده و فرم مورد نظر را میگیرد ، روش تولید ناودانی پرسی به علت دارا بودن پارامتر هایی همچون سرعت بالا در پرس کاری ، ابعاد دقیق و لبه‌های صاف موجب آن شده است که از این ناودانی در ساختمان سازی بیشتر استفاده کرد البته به جز این کاربرد از این ناودانی در تولید وسائل تزئینی که نیاز به لبه‌های صاف و دقیقی دارند نیز استفاده می‌شود.
- ناودانی از نظر جنس در 3 جنس تولید می‌شوند:
ناودانی‌ها را بیشتر از نظر جنس دسته بندی می‌کنند. بیشتر ناودانی‌های موجود در بازار از جنس فولاد کربن است اما ناودانی‌های دیگری از جنس های گالوانیزه ، آلومینیوم و استیل نیز در بازار به فروش می‌رسند و جزو پرکاربردترین‌های صنعت هستند.
ویژگی خرید و استفاده از ناودانی
- مقاوم در برابر ضربه‌ها.
- وزن کم مقطع در مقابل جایگزین‌ها.
- این مقطع سرعت بالایی در اتصال دارد.
- پرتی و دور ریز کم و در نتیجه مقرون به صرفه بودن.
- فضایی کم اشغال کرده ولی مقاومت بالایی ارائه می‌دهد.
- ناودانی به علت طراحی خاصی که دارد مقاومت بالایی در برابر تکان‌های شدید دارد.
کاربرد ناودانی
ناودانی‌های آلومینیومی بیشتر کاربرد دکوراتیو دارند و در نماهای ساختمانی مدرن به کار می‌روند و جزو ناودانی‌های سبک می‌باشند که در ساخت آنها از آلیاژهای مخصوص استفاده شده است. ناودانی‌های استنلس استیل هم برای کاربردهایی که در محیط‌های مرطوب و تحت خوردگی هستند ، مناسب است و در این شرایط به کار می‌رود. و در ادامه انواع کاربرد ناودانی به شرح زیر می‌باشد:
- ساخت نمای ساختمان
- ساخت چهارچوب ها
- اسکلت ماشین
- پایه ماشین آلات
- بناهای معماری
- تشکیلات دریایی
کارخانه های تولیدی ناودانی
کارخانه های تولید ناودانی در ایران که در وزن ها و طول های گوناگون مشغول به تولید هستند عبارتند از ناودانی شکفته مشهد، ناودانی ناب تبریز، ناودانی ماهان، ناودانی یزد و ناودانی ابهر
سخن پایانی
در این مقاله به بررسی پروفیل ناودانی، انواع آن که بسته به کاربرد، شکل ظاهری و روش تولید متفاوت است، پرداختیم. این ابزار در صنعت ساختمان کاربرد فراوان دارد و از نظر کاربردی با نبشی و سپری قابل مقایسه است که در مقالات دیگر د وبلاگ آهن بازار به آن اشاره شده. نکته‌ای که اهمیت دارد بحث انتخاب درست ناودانی از نظر جنس و ابعاد در کاربرد مدنظر است. جهت اطلاع از قیمت این محصول می‌توانید به ادامه مطلب در همین صفحه مراجعه نمایید و برای تهیه این محصول می توانید با کارشناسان آهن بازار در ارتباط باشید.
[media type=”aparat” id=”gZX7n”]